ΑΜΑΡΙΩΤΕΣ
  



 
Αμαριώτικες Μαντινάδες


Οι μαντινάδες και τα τραγούδια που αναφέρονται εδώ καταγράφηκαν στα χωριά της επαρχίας Αμαρίου. Τα περισσότερα ασφαλώς ήταν γνωστά και σε άλλες περιοχές του νομού Ρεθύμνης και της Κρήτης γενικότερα, ενώ κάποια θα περιλαμβάνονται και σε λαογραφικές συλλογές.

Παρακαλούμε τους Αμαριώτες αναγνώστες της ιστοσελίδας μας να μας στείλουν όσες μαντινάδες και τραγούδια γνωρίζουν από την παράδοση του χωριού τους, με όσα στοιχεία θυμούνται για κάθε μαντινάδα και κάθε τραγούδι (ποιος το έλεγε, ποιος το έβγαλε -αν είναι γνωστό- ή με ποια ιστορία πιθανόν συνδέεται κτλ.) αναφέροντας φυσικά και το χωριό από το οποίο καταγράφηκε. Τα ονόματά τους θα δημοσιευθούν στον ανάλογο χώρο.

Για τις ιδιωματικές λέξεις που περιέχουν τα τραγούδια και οι μαντινάδες μπορείτε να συμβουλευτείτε το Γλωσσάρι


Καλλιά 'χω να με θάψουνε μια γ-καλαθέ παπάδες

παρά να πάω στην εκκλησά να μη βαστώ παράδες!

(Καταγραφή από Αποδούλου)


Μα μένα τα σεντόνια μου είναι οι γι-αστοιβίδες

κι οι κοπελιές απ' αγαπώ είναι οι προβατίνες.

(Καταγραφή από 'Αη Γιάννη)


Μα συ θαρρείς πως οι βοσκοί θέτουνε στα χαράκια

και πως δε ντα κατέχουνε τσ' αγάπης τα κανάκια.

(Καταγραφή από 'Αη Γιάννη)


Αθεί μηλιά η καρομηλιά και μηλαράκια δένει

αγάπη δεν εκάτεχα και συ μου τη μαθαίνεις.

(Καταγραφή από Αποδούλου)


'Eλα, πουλί, πουλάκι μου, πουλί μου μαυροπούλι,

αγάπα με να σκάσουνε στη γειτονιά μας ούλοι!

(Καταγραφή από Αποδούλου)


Απάνω στον αγγέλαμο κάθετ' ένα μ-πουλάκι,

πολλά πολλά τα λάχανα και λίγο το ψωμάκι.

(Καταγραφή από Αποδούλου. Μαντινάδα που δηλώνει τη μεγάλη φτώχεια της εποχής: τα λάχανα ήταν δωρεάν, ενώ το αλεύρι ή προϋπέθετε χωράφι για σπορά ή χρήματα. Το πουλάκι, για να κάθεται στον αγγέλαμο, που λυγίζει με το παραμικρό φύσημα, ήταν μικροσκοπικό και ελαφρύ.)


Απάνω στο λιανοχοχλιό θα χτίσω τον οντά μου,

να βάλω τη γυναίκα μου και τα πεθερικά μου.

(Καταγραφή από Αποδούλου)


Πέρδικες κακαρίζουνε κι οι κοπελιές γελούνε

κι η μια την άλλη αναρωτά πότες θα παντρευτούνε.

(Καταγραφή από Αποδούλου)


Μα σεις θαρρείτ' οι κοπελιές πως ειν' οι γι-άντρες βούγια

και βάνετε στα μούτρα σας φουχτές φουχτές τη μπούδρα.

(Καταγραφή από Αποδούλου, την είπε νέος πειράζοντας Φουρφουριανή μαζώχτρα, εξαιρετικά μερακλίνα και ετοιμόλογη, η οποία του απάντησε την παρακάτω μαντινάδα)

Ανήψηστους χοχλιούς να φας, να καταπιείς αχλάδια,

να πέσουνε τ' αδόδια σου για να μιλείς καθάρια!


Ποιος είδενε σειρά σειρά σαράντα κυπαρίσσα

νά 'ναι τα τρουλαράκια ντω γ-και τω σαράντα ίσα!

[Καταγραφή από 'Αη Γιάννη, την είπε ο λυράρης Ευθύμιος Ζαχαριουδάκης (θ. 1976) σε παρέα, όπου χόρευαν σαράντα κοπελιές και κανένας άντρας. Η παρέα αυτή προήλθε από την προσφορά των κοπελιδιών (κοριτσιών) του χωριού «να μαζώνουνε τα χαλίκια» που χρειαζόταν ένας χωριανός για να χτίσει το σπίτι του, με αντάλλαγμα να τις αφήνει να χορεύουνε κάθε Σάββατο στον οντά του για ένα χρόνο. Ο μόνος άντρας που έμπαινε μέσα εκεί ήταν ο Ευθύμιος]


Κοπελιδάκια, κοπελιές, άδεια σάσε παίρνω

α ντό 'χετε συνήθειο να τραγουδεί το ξένο.

(Τη μαντινάδα αυτή είπε ο λυράρης Κοκάρης από τα Πλατάνια σε γλέντι στον 'Αη Γιάννη, στη μέση κύκλου κοριτσιών που χόρευαν σιγανό πεντοζάλι. Μια από τις κοπέλες του απάντησε:)

Δε ντό 'χομε συνήθειο, δε ντό 'χομεν αντέτι

νά 'ρχουντ' οι ξενοχωριανοί να στένουν ανταλέτι.

(Ο Κοκάρης έδωσε την παρακάτω αποστομωτική απάντηση)

Ως είναι ασυνήθιστο η κοπελιά με άντρα

κι ύστερα συνηθίζουνται, έτσά 'ν' ούλα ντα πάντα!

(Μετά από αυτό τση 'μανίσαν οι γι- άλλες, γιάειντα να μιλήσει, αφού δεν εμπόρειε να ξαναπαντήσει μετά. Αφήγηση Στελιανής Καλογεράκη, ¶η Γιάννης)


Σάζε, Ταταρογιάννη μου, όμορφα το μητάτο,

κι α δε μ-πουλιέται το τυρί, αμοναχός σου φά' το.

(Την είπε ο μεγάλος Ανωμεριανός ριμαδόρος Μανώλης Κατσαντώνης ή Σφηνιάς στον Ταταρογιάννη από του Γερακάρη, που έχτιζε έξω απ' το σπίτι του μια από τις πρώτες τουαλέτες που είχαν εμφανιστεί στην περιοχή.)


Εις την ομπρός μεριά κρατεί ο λύχνος με το φτίλι

κι οξαπωπίσω ακολουθεί το ξεμπαρδουλιστήρι!

(Σατιρική μαντινάδα που έλεγε ο χωρατατζής (χιουμορίστας) Αποδουλιανός λυράρης Αγάπιος Φωτάκης, πειράζοντας δυο Αποδουλιανές γράδες που πιάνανε μπροστά μπροστά στο χορό.)


Από 'παέ θα σηκωθώ να πάω στο Καστέλι,

να πίνω μαρουβά κρασί να γίνομαι κοπέλι.

(Σατιρική μαντινάδα που έλεγε ο Αποδουλιανός λυράρης Αγάπιος Φωτάκης)


Από 'παέ θα σηκωθώ να πάω στσ' 'Αγιους Δέκα.

Ξανοίξετε το μπόι μου και θέλω και γυναίκα!

(Σατιρική μαντινάδα που έλεγε ο Αποδουλιανός λυράρης Αγάπιος Φωτάκης)


Μελαμπιανή τη θέλω 'γώ, να βλέπει και τα βούγια,

απού να μη χρειάζεται να βάνω φαμεγιούργια.

(Σατιρική μαντινάδα, καταγραφή από το Αποδούλου)


Μελαμπιανή τη θέλω 'γώ, νά 'χει μεγάλη μύτη,

π' όντε ζυμών' η μάνα μου να μη γυρεύγει τρίφτη!

(Σατιρική μαντινάδα, καταγραφή από το Αποδούλου)


Νά 'χα δυο μίστατα κρασί κι ένα γ-κομμάτι ρίφι,

Πολιδοπούλα Αννεζινιώ, να βγούμε στ' ατζιρίτι!

(Σατιρική μαντινάδα, την έλεγε ο Αποδουλιανός Αλέξανδρος Βολανάκης πειράζοντας τη γυναίκα του, το γένος Πολιουδάκη.)


Ανωγειανός στα πρόβατα φωνιάζει «στήσο! λάσο!».

Χίλιες την ώρα να θωρώ, εσένα δε σ' αλλάσσω.

(Καταγραφή από Αποδούλου)


Βρέχει και ψιχαλολογά κι εβγήκαν οι μουρμούρες

κι επιάσαν οι Μελαμπιανοί αόρες και παπούρες!

(Σατιρική μαντινάδα, καταγραφή από Αποδούλου)


Το γ-κατσαπαδιανό χορό όποιος τονέ κατέχει

να 'ρθεί να πιάσομε μαζί να μου τον αρμηνέψει.

(Καταγραφή από 'Αη Γιάννη, αφήγηση Ιω. Παραδεισανού)


Γαρεφαλλιάς γαρέφαλλο και κανελλιάς κανέλλα

σ' ετάιζεν η μάνα σου και σ' έκαμε γ-κοπέλα.

(Καταγραφή από Γερακάρη, αφήγηση Χαντρακομανώλη)


Ό,τι να δεις την όρνιθα να κακαρίζ' ομπρός σου

αμέσως το κατάλαβε πως εί' ντ' αβγό δικό σου.

(Γνωστή μαντινάδα, που σημαίνει «χωριό που φαίνεται)


Ό,τι να δεις την όρνιθα τ' αβγό να ξενοκάνει,

ντελόγο θέλει σφάξιμο κι αμέσως στο τηγάνι!

(Σατιρική μαντινάδα, καταγραφή από Αποδούλου)


Μούλε, μουλάρι κόκκινο, μούλε, μουλάρι μαύρο,

να πάμενε στου Μαρουλά που κάνουν ένα γάμο

με τσ' αγκιναροκεφαλές και με το μπακαλιάρο!

(Τρίστιχη σατιρική μαντινάδα που καταγράφηκε στο Αποδούλου. Σχετική είναι και η επόμενη)

Μα μ' ένα ντάγκουλο ψωμί κι ένα γ-κομμάτι ρίφι

επήγανε στου Μαρουλά να πάρουνε μια νύφη.


Ειντά 'χεις και γρινιάζεις μου και κλίνεις μου τ' αφτί σου;

μηδέ την όρθα σού 'φαγα μηδέ και το μαρτή σου.

(μαντινάδα που δηλώνει ερωτικό παράπονο, καταγραφή από Αποδούλου)


Αμά, κουγιούμ, αμά, γιαβρούμ, κανέ, χανούμη, σάφι,

μηδέ καλέ μηδ' ουλεμέ το ντέρτι μου δε γράφει!

(Τουρκοκρητική μαντινάδα, καταγραφή από ¶η Γιάννη, αφήγηση Στελιανής Καλογεράκη. Αμά: αμάν, σάφι: έλεος, καλέ: καλέμι, ουλεμέ: γραμματικός)

Προηγούμενη σελίδα  Αρχή σελίδας

 
Τετάρτη, 20. Σεπτεμβρίου 2017
 


Ρέθυμνο HOTSoft.gr internet ιντερνετ δίκτυα τηλεπικοινωνίες ρέθυμνο κρήτη. κατασκευή φιλοξενία προώθηση ιστοσελίδων SEO. Δίκτυα δεδομένων ασύρματα ενσύρματα WiFi ρέθυμνο Δομημένη καλωδίωση αυτοματισμοί κτιρίων έξυπνο σπίτι μελέτη κατασκευή δικτύων ιστοσελίδων φιλοξενία. Rethymno Website design web page rethimno webpage hosting crete graphics design build website hosting server audio video radio streaming servers crete rethymno

GOODnet.gr- Η πύλη του Ρεθύμνου στο ίντερνετ. Νέα, ειδήσεις, ενημέρωση επικαιρότητα. Ρέθυμνο, Χανιά, Ηρακλειο, Αγιος Νικόλαος Κρήτη. Οδηγός Αγοράς κατάλογος επιχειρήσεων νομού Ρεθύμνου Κρήτης. Φόρουμ συζητήσεων ανταλλαγής απόψεων για το Ρέθυμνο όλη την Κρήτη. Νέα, ειδήσεις, ενημέρωση επικαιρότητα. Ρέθυμνο, Χανιά, φωτογραφίες Ηρακλειο, Αγιος Νικόλαος Κρήτη. Οδηγός Αγοράς κατάλογος επιχειρήσεων νομού Ρεθύμνου Κρήτης. Φόρουμ συζητήσεων ανταλλαγής απόψεων για το Ρέθυμνο όλη την Κρήτη.

 
© 2010 Σύλλογος Αμαριωτών Ρεθύμνου | e-mail: info@amariotes.gr
Διεύθυνση Αλληλογραφίας: ΤΘ 273 ΤΚ 74100 Ρεθυμνο

Ρέθυμνο HOTSoft.gr internet ιντερνετ δίκτυα τηλεπικοινωνίες ρέθυμνο κρήτη. κατασκευή φιλοξενία προώθηση ιστοσελίδων SEO. Δίκτυα δεδομένων ασύρματα ενσύρματα WiFi ρέθυμνο Δομημένη καλωδίωση αυτοματισμοί κτιρίων έξυπνο σπίτι μελέτη κατασκευή δικτύων ιστοσελίδων φιλοξενία. Rethymno Website design web page rethimno webpage hosting crete graphics design build website hosting server audio video radio streaming servers crete rethymno
powered by HOTSoft.gr
ίντερνετ, δίκτυα & τηλεπικοινωνίες