ΑΜΑΡΙΩΤΕΣ
  



 
Αμαριώτικα Τραγούδια


Η μια 'τανε ζωντόχηρα στ'ς αλλής εις το κρεββάτι
Νοικοκυριό να στέσουνε το θέκανε γινάτι.

Μαζί το και στα σόχωρα, μαζί το και στ'αμπέλια
Και κάθε βράδυ στο χωριό εκάνανε βεγγέρα.

Κι εκεί που κουβεδιάζανε η γι-Όλγα αναχασκίζει:
"άχι καημένη Δέσποινα, η σκρόφα μου θυμίζει".

Κι απειλογάται τση κι αυτή: "θυμίζει κι η δική μου
Κι εις το κρεβάτι είν' ο άντρας μου γροικώ να βγει η ψυχή μου".

Και συνονοηθήκανε πρωί να σηκωθούνε,
Να πάρουν τα σκροφάκια ντως γαμπρό να τωνε βρούνε.

Σηκώνονται πρωί πρωί πρίχου να πιάσει η κάψα
Να πάνε στην Εντάνασσο στου σκύλου τα σοκάκια.

Κι εκειά που περπατούσανε σα τσι περδικοπούλες
Εβρέθηκεν η Δέσποινα στση σκρόφας τσι καπούλες.

Σέρνει κι η γι Όλγα το σκαμνί και δρώνει και ξεδρώνει
Η Δέσποινα να κατεβεί μα δεν το κατορθώνει.

Στου Ψηλορείτη την κορφή που 'ν το ψηλό χαλίκι
Ανθρώποι δεν το πάθανε ετέτοιο ρεζιλίκι.

Σατυρικό τραγούδι του Γεωργίου Αντ. Μαρκίδη


Πότε θα σπάσ' η παγωνιά, να λιώσουνε τα χιόνια,
να πάρω το τουφέκι μου, τ' όμορφο μαλιχέρι,
να πάρω δίπλα τα βουνά, να βγω στον Ψηλορείτη,
να βρω μια μ-πέτρα ριζιμιά, να διπλωθώ να κάτσω,
να παίξω πέντε ντουφεκιές ν' ακούσει ούλ' η Κρήτη!
Να 'ρθού ντα Κρητικόπουλα κι εκειά να ορκιστούμε
για τη γλυκειά πατρίδα μας ούλοι να σκοτωθούμε.

Παραλλαγή του γνωστού τραγουδιού«Πότες θα κάμει ξαστεριά» που λεγόταν στην επαρχία Αμαρίου κατά τη Γερμανική Κατοχή (1941-1944)


Το πένθος του Κέντρους (22 Αυγούστου 1944)

Η παρακάτω ιστορική ρίμα είναι ποίημα του μεγάλου Ανωμεριανού ριμαδόρου Μανώλη Κατσαντώνη ή Σφηνιά, που πέθανε το 2000 σε ηλικία πάνω από 90 ετών. Την παίρνω από το βιβλίο «Το φυσικό και ιστορικό περιβάλλον των χωριών Βρύσες και Καρδάκι Αμαρίου και το ερειπωμένο χωριό Σμιλές», εργασία των μαθητών του δημοτικού σχολείου Βρυσών του 1999, με την επιμέλεια του αξιότατου δασκάλου του κ. Γιάννη Φλωρή, έκδοση του Τμήματος Περιβαλλοντικής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης νομού Ρεθύμνης, όπου από λάθος αναφέρεται ως έργο άλλου ποιητή. Τη δημοσιεύω κατ' αντιπαραβολή με την προφορική μαρτυρία της μητέρας μου, Γεωργίας σ. Ι. Ρηγινιώτη, το γένος Φωτάκη, από το Αποδούλου.

Το κέντρος έχει καταχνιά, το Κέντρος έχει μαύρα,
γιατί δεν έχει μπλιο χωριά, μόνο του Χάρου λαύρα.

Γύρου τριγύρου στο βουνό εφτά χωριά καήκαν,
σαράντα νιοι κάθε χωριού σφαγήκαν και καήκαν.

Εις το Σαράντα τέσσερα, τσ' εικοσιδυό τ' Αυγούστου
την Τρίτη το ξημέρωμα γίνη το πράμα τούτο.

Απόβραδίς τσ' εικοσιμιά κλαίνε τα νυχτοπούλια,
τ' αστέρια θαμπωθήκανε και διασκορπίστη η Πούλια

και τα σκυλιά ουρλιάζανε κι ανατριχίλα πιάνει,
μα πάλι απ' τ' αγαθά χωριά κιανείς δε γ-κακοβάνει.

Ανύποπτα πρωί πρωί βρίσκουνται κυκλωμένα
από βαρβάρους Γερμανούς, θεριά αγριεμένα.

Ορμούνε μέσα στο χωριό σα μ-πεινασμένοι λύκοι,
ετρέμανε τα έμψυχα, ετρέμανε κι οι τοίχοι.

'Αλλοι μαζεύαν πράματα να κλέψουν και να φάνε
κι άλλοι τσ' αθρώπους σπρώχνανε εις το σκολειό να πάνε.

Απής τους εμαζέψανε διαλέγουνε και κλειούνε
σαράντα νιους κάθε χωριού κι ευθύς τους εχτελούνε.

Δε γ-κελαηδούν μπλιο τα πουλιά, δε γ-κελαηδούν τ' αηδόνια,
δεν έρχουνται τση άνοιξης όμορφα χελιδόνια,

να βρουν τα σπίθια τα έμορφα, τ' αρχοντοκαμωμένα,
να μπουν να χτίσου τζι φωλιές ως ήταν μαθημένα.

Μόνο κοράκια κάθουνται, πουλιά καταραμένα,
στα σκοτεινά ερείπια τα ολοματωμένα.

Κάθε διαβάτης που περνά φοβάται να περάσει
από τσι δρόμους του χωριού, μην τύχει και χαλάσει

τοίχος ψηλός που κρέμεται μαύρος, ξεχασκισμένος,
τον βρει κι αυτός να ματωθεί ως είναι μαθημένος

από τσι μπόμπες των εχθρώ κι από τσι δυναμίτες,
απού σκεπάζου ντα κορμιά, τσι δοξασμένους Κρήτες.

Κι απαρηγόρητα περνά ο διαβάτης άλλο δρόμο
κι εμπρός και πίσω ντου κοιτά με φόβο και με τρόμο.

Κιαμιά καρδιά δε σκέφτεται μηδέ και δε λυπάται
άμα δε δουν τα μάθια ντου και τότε συλλογάται.

Να δει μέσ' στα ερείπια μανάδες να θρηνούνε
κι άλλους να ξεσκαλίζουνε τίποτα για να βρούνε,

τα τρόφιμα που ξέρανε πως είχανε στα σπίθια
και μόνο στάχτη βρίσκουνε και δέρνουνε τα στήθια.

Ξένε διαβάτη πού 'τυχεν ο δρόμος να σε βγάλει
εις τ' 'Ανω Μέρος τ' όμορφο, μην τύχει κι έρθεις πάλι,

γιατί δε θά 'βρεις μπλιο χαρά μουδέ φιλοξενία,
μόνο τσι αναστεναγμούς κι άφθονη δυστυχία.

Προχώρησε και μη σταθείς Βρύσες και γερακάρη,
γιατί κι αυτά τα κάψανε, δεν έμεινε δοκάρι.

Δεν είναι μπλιο σαν τά 'ξερες, χωριά καμαρωμένα
με τα κρυγιά ντωνε νερά, κεράσα γινωμένα.

Κλαίει το Κέντρος και θρηνεί ανατολή και δύση
για το χαμό τση Κοξαρές, σαχτούρια, Κρύα Βρύση.

Κι από το κλάημα το πολύ κι από τα μοιρολόγια
ο Ψηλορείτης τ' απαντά και δείχνει του τ' Ανώγεια.

«Κι αυτά τ' Ανώγεια τα όμορφα, που τά 'χα για καμάρι,
πού 'ν' τα Βοριζοκάμαρα, Λοχριά, Μαγαρικάρι;

Γιάειντα δε γ-κράζει πετεινός, δε γ-κελαηδεί τ' αηδόνι;
Μα πάλι κάνω υπομονή και στέκομαι καρτέρι.»

Τση Κρήτης τ' άγια χώματα, με αίματα βαμμένα,
αφήκανε παραγγελιά χώρια εις το γ-καθένα:

Ανάθεμα στο γ-Κρητικό, κι ώστε να ζει να τό χει,
όπου γ-κι α δει το Γερμανό και δεν τονέ σκοτώσει!


Η παρακάτω σατιρική ρίμα καταγράφηκε στο Αποδούλου από αφήγηση του συνταξ. δασκάλου κ. Γιώργη Στ. Ψαρουδάκη. Κατά τη μαρτυρία του, είναι ποίημα άγνωστου Αηγιαννιώτη ριμαδόρου του 19ου αιώνα και αναφέρεται σε κάποιον «Γέρ' Αντώνη» από τις Καμάρες. Όποιος γνωρίζει περισσότερα στοιχεία, παρακαλούμε να μας τα στείλει. Εξυπακούεται ότι τα σατιρικά τραγούδια που δημοσιεύονται εδώ, υπηρετούν σκοπούς λαογραφικούς και ιστορικούς και καθόλου δεν πρέπει να θεωρηθούν προσβλητικά για τους ανθρώπους ή τα χωριά στα οποία αναφέρονται.

Ξένε, κι α μ-πας στα Καστρινά και δεις το γέρ' Αντώνη,
α μ-παίξει κι άλλη μπαλωτέ, ντρέτα να τη γ-ξαμώνει.

Ντρέτά 'ζαρε γ-και τσί 'παιζε, γιατί 'τονε ντανίσκα,
μα 'δά 'σφαλε γ-και δε γ-κεντά άνε ντου βάλου γ-κι ίσκα!

Ούλο ντο Κάστρο 'γύρεψε κι ούλο ντο Μαλεβίζι,
Τέμενος και Πυργιώτισσα, κι όμως δε μ-πουσουνίζει.

Ήρθε γ-και στ' Αμαριώτικα κι έκανε μ-πίου πίου
κι έκειά τον εβλοήσανε στσι τρεις του Νοεμβρίου.

Κι απής τον εβλοήσανε έκανε ντο γ-καμπόσο:
«Πολλά 'παθα, Λενάκι μου, ώστε να σ' ανταμώσω.»

Προηγούμενη σελίδα  Αρχή σελίδας

 
Σάββατο, 21. Οκτωβρίου 2017
 


Ρέθυμνο HOTSoft.gr internet ιντερνετ δίκτυα τηλεπικοινωνίες ρέθυμνο κρήτη. κατασκευή φιλοξενία προώθηση ιστοσελίδων SEO. Δίκτυα δεδομένων ασύρματα ενσύρματα WiFi ρέθυμνο Δομημένη καλωδίωση αυτοματισμοί κτιρίων έξυπνο σπίτι μελέτη κατασκευή δικτύων ιστοσελίδων φιλοξενία. Rethymno Website design web page rethimno webpage hosting crete graphics design build website hosting server audio video radio streaming servers crete rethymno

GOODnet.gr- Η πύλη του Ρεθύμνου στο ίντερνετ. Νέα, ειδήσεις, ενημέρωση επικαιρότητα. Ρέθυμνο, Χανιά, Ηρακλειο, Αγιος Νικόλαος Κρήτη. Οδηγός Αγοράς κατάλογος επιχειρήσεων νομού Ρεθύμνου Κρήτης. Φόρουμ συζητήσεων ανταλλαγής απόψεων για το Ρέθυμνο όλη την Κρήτη. Νέα, ειδήσεις, ενημέρωση επικαιρότητα. Ρέθυμνο, Χανιά, φωτογραφίες Ηρακλειο, Αγιος Νικόλαος Κρήτη. Οδηγός Αγοράς κατάλογος επιχειρήσεων νομού Ρεθύμνου Κρήτης. Φόρουμ συζητήσεων ανταλλαγής απόψεων για το Ρέθυμνο όλη την Κρήτη.

 
© 2010 Σύλλογος Αμαριωτών Ρεθύμνου | e-mail: info@amariotes.gr
Διεύθυνση Αλληλογραφίας: ΤΘ 273 ΤΚ 74100 Ρεθυμνο

Ρέθυμνο HOTSoft.gr internet ιντερνετ δίκτυα τηλεπικοινωνίες ρέθυμνο κρήτη. κατασκευή φιλοξενία προώθηση ιστοσελίδων SEO. Δίκτυα δεδομένων ασύρματα ενσύρματα WiFi ρέθυμνο Δομημένη καλωδίωση αυτοματισμοί κτιρίων έξυπνο σπίτι μελέτη κατασκευή δικτύων ιστοσελίδων φιλοξενία. Rethymno Website design web page rethimno webpage hosting crete graphics design build website hosting server audio video radio streaming servers crete rethymno
powered by HOTSoft.gr
ίντερνετ, δίκτυα & τηλεπικοινωνίες